معرفی مختصر ریاست تدقیق ومطالعات علوم اسلامی

         ریاست تدقیق و مطالعات علوم اسلامی در ابتداء موسوم به ریاست تحقیقات علوم اسلامی بوده، و بعداٌ تحت نام مرکز تحقیقات علوم اسلامی امام قتیبه بغلانی (رح)، جا گرفته  و سرانـجام  حسب لزوم  دیــد  بـه (ریاست تدقیق ومطالعات علوم اسلامی) مسمی گردیده است.

       به هرحال این ریاست بمثابه یک کانون معتبرعلمی با پیشینۀ روشن در پیکره  تشکیلاتی وزارت ارشاد حج واوقاف توانسته است علی الرغم امکانات محدود خدمات ارزنده ای را دایر بر گسترش فرهنگ و معارف اسلامی انجام دهد.

          تقدیم قرائت سالم از ماهیت و حقیقت فرهنگ پر باراسلامی، شرح  و توضیح احکام  دین مقدس اسلام در ابعاد مختلف زندگی دایر بر قوّام و ثبات جامعه، سهمگیری و نقش فعال و ملموس در قبال استراتیژی انکشاف ملی بر محور امور دینی، فرهنگی، اجتماعی و ... از عهده های کلیدی و محوری این نهاد بوده و اخیرا با استحصال خدمت از عناصر نخبه و کار آزموده با رعایت نبض شرایط و در نظر داشت روح زمان و نیازمندی های عینی کشور، دستآورد های تازه و بی بدیلی در عرصه تألیف، ترجمه و راه اندازی مسابقات علمی داشته  که تدوین و طبع کتاب ( خطبه های جمعه) را در ظرف دو مجلد به دو زبان ملی کشور (پشتو و فارسی) می توان  در این راستا به عنوان نمونه مطرح نمود.

         خطبه های جمعه  یک اثر ناب علمی،  تحقیقی و تدقیقی بوده که از یک طرف در بهبود و سازماندهی خطبه ها و فراهم آوری تسهیلات و منابع برای امامان مساجد نهایت مفید تلقی می شود  و از جانب دیگر ضمن ارتقا بخشیدن به علم و دانش مردم، دورنمای خوبی در استحکام روابط میان ملت و دولت خواهد داشت.

         مع هذا ریاست تدقیق و مطالعات علوم اسلامی إن شاء الله مصمم بر آنست تا همه توانمندی های اکادمیک، طاقتها و داشته های خویش را درمسیر مطلوب بسیج نموده و خدمات نوین و پر درخششی را در پرتو ارشادات اسلامی راجع به ارتقای ظرفیت های علمی و پویا سازی جامعه در شاهراه تحقق اهداف والای اسلامی به مردم خویش ارایه نماید.

ریاست تدقیق و مطالعات علوم اسلامی، متشکل از شش دیپارتمنت ذیل  می باشد :

  1. آمریت دیپارتمنت معارف و فرهنگ اسلامی.

  2. آمریت دیپارتمنت مطالعات حقوق اسلامی زنان.

  3. آمریت دیپارتمنت علوم اسلامی و تطبیق آن با علوم ساینسی.

  4.  آمریت دیپارتمنت مطالعات عقیده و فلسفه.

  5. آمریت دیپارتمنت تدقیق اصول دین.

  6. آمریت دیپارتمنت مطالعات تاریخ اسلام.

  7. مدیریت اجرائیه.

ریاست تدقیق ومطالعات علوم اسلامی با این تشکل خود مطابق روحیۀ قوانین موضوعه و ایجابات استراتیژی انکشاف ملی در استقامت شاخصه های ذیل اجراءات چشمگیری را انجام داده اینکه به اختصار ارایه می شود :    

   شاخص های کاری:

  1. بازبینی ، مطالعه و ابراز نظر در مورد آثار وارده به  وزارت.

  2. . پخش و نشر فرهنگ اصیل اسلامی به دور از افراط و تفریط، تزئید و تنقیص، غرض ارایه تصویر واقعی از سیمای تابناک اسلام

  3. مبارزه با خرافات و عنعنات ناپسند در جامعه و تبلور حقایق اسلامی جهت تنویر اذهان عامه.

  4. آگاه ساختن نسل جوان از مبانی و تعالیم والای دین مقدس اسلام.

  5. پاسخ به سوالات دینی وعلمی افراد، ارگانها و نهادهای دولتی و خصوصی در عرصه های دینی، فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و تاریخی.

  6. تصحیح و بازنگری آثارعلمی و نگارش تعلیقات مناسب  در مورد آنها.

  7. ترجمه، تألیف، تحقیق و تدقیق نشر وتعمیم آثار علمی حسب ضروریات ومقتضیات عصر و زمان.

  8. راه اندازی مسابقات در باب علوم دینی، تاریخی ، فرهنگی اجتماعی و مقاله نویسی غرض تشویق نسل جوان اعم از طبقه اناث و ذکور.

  9. برنامه ریزی، مجلس بزرگداشت از میلاد با سعادت منجی بشریت محمد مصطفی (صلی الله علیه وسلم ).

  10.  تدویر سیمینار ها، ورکشاپ ها و کنفرانس ها حسب لزوم دید مقامات محترم ذیصلاح.

  11.  همکاری و هماهنگی با ادارات ذیربط و اشتراک در محافل علمی وسیمینار های تحقیقی و تدقیقی.

  12.  اشتراک و سهمگیری در سیمینار ها و کمیته های کاری ادارات ذیربط به نمایندگی از وزارت ارشاد، حج واوقاف حسب هدایت مقامات محترم ذیصلاح.

امور فوق الذکر از وظایف کلیدی این ریاست بوده که  بدون شک هر یکی از ین شاخص ها مفهوم وجودی این مرکز را  اولویت بخشیده ومکانت آنرا در محراق توجه مقامات محترم صالحه قرار می دهد.

مسلماً وجود همچو یک اداره علمی، مطالعاتی و تجلی هرچه بیشتر آن در سیر پژوهش های علمی و تحقیقی و تدقیقی، حایز اهمیت بوده و بایست از جایگاه ویژه ی برخوردار باشد زیرا ماهیت و دورنمای اجرایی آن، اسباب استحکام، صلابت و متانت حکومت اسلامی شمرده می شود.

فعالیت های وظیفوی:

  1. اداره، رهبری، پلانگذاری،اجراآت کنترول، مراقبت و تحلیل و ارزیابی و اجراات .

  2. ترتیب و تنظیم پلان های کاری وارایه گزارش از اجراءات  به طور ماهوار، ربعوار وسالانه  به مقامات محترم ذیصلاح.

  3. تحقیق و تدقیق، ترجمه ، تالیف و تصحیح کتب، رسایل وسایر آثار علمی و تحقیقی.

  4. همکاری با مراکزعلمی، تحقیقی و نهادهای دولتی و خصوصی در طرح برنامه های مفید غرض عرضه خدمات لازم و شایسته به جامعه.

  5. تامین ارتباط با نهاد های علمی و تحقیقاتی و تدقیقاتی در داخل و خارج کشور، غرض تعاطی افکار و تبادل آراء جهت کسب تجارب در روند انکشاف روز افزون در بخش های علمی و فرهنگی.

  6. تشریک مساعی و تفاهم با مراجع اکادمیک، غرض تبادل معلومات  برای  تالیف، ‌تصنیف کتب و ترجمه،‌ مجلات وسایر آثار علمی و تحقیقی.

  7. تحریر مقالات علمی غرض نشر آن در رسانه های چاپی بویژه مجله وزین پیام حق، ارگان نشراتی وزارت ارشاد،حج واوقاف.

  8. تدویر و سازماندهی مجالس و کنفرانس های دینی و همچنان اشتراک و سهم گیری فعال در مباحث علمی اسلامی ازطریق رسانه های همگانی به منظور تشریح و توضیح موضوعات مورد نیاز جامعه غرض رفع شبهات و تنویر افکار عامه.

  9. سهم گیری در تطبیق اهداف وزارت و اجرای مصوبات، هدایات ، احکام  وفرامین مقامات محترم ذیصلاح.

فعالیت ها و دست آوردها

  1. دربخش تالیف و تصنیف:

آثار علمی چاپ شده:

  1.  کتاب (خطبه های نماز جمعه) در دو جلد و شش فصل و بیش از (1278) صفحه که به  زیور چاپ آراسته شده است .

  2. کتاب ( د جمعې خطبې لمونځ) در مطبعه زیر چاپ است.

  3. رساله (راهنمائی ایراد خطبه برای خطباء ) به  زیور چاپ آراسته شده است .

  4. رساله ( د امامانو او خطیبانو د خطبو لارښود) به  زیور چاپ  آراسته شده است .

  5. سلسله اول، رساله آشنائی با بزرگان دین (زندگی نامه مختصر مؤلفین صحاح سته) به  زیور چاپ آراسته شده است .

  6. سلسله دوم، رساله آشنایی با بزرگان دین (زندگی نامه مختصر ابن حبان بستی هلمندی)در مطبعه مصرف چاپ است.

  7. رساله (مهریه زنان) بعد از تالیف  بوسیله اعضای علمی تصحیح و بازنگری گردیده آماده چاپ است.

  8. رساله (حقوق زن در خانواده) بعد از تالیف بوسیله اعضای علمی تصحیح و بازنگری گردیده آماده چاپ است.

  9. تألیف رساله (په افغاني ټولنه کې د ناوړی ډوډونو و او رواجونو په منځه ورو کي د اسلامی شریعت وڼده) آماده چاپ است.

  10. تحریر خلص سوانح شش تن از علمای دین که قرار است بنام های شان مدال حک گردد که قبلاً از جانب اینریاست به مقام رهبری وزارت پیشنهاد و منظوری مقام عالی ریاست جمهوری در این باب حاصل گردیده بود.

بخش مقالات علمی:

1- تحریر مقالات علمی پیرامون مبارزه با فساد اداری که در هر ربع غرض چاپ ونشر به اداره مجله

     پیام حق ارگان نشراتی این وزارت ارسال می گردد .

  1. نگارش مقاله های علمی وتحقیقی درعرصه های مختلف علوم ومعارف اسلامی که از آن جمله  عناوین ذیل  درمجله پیام حق  ارگان نشراتی این وزارت به نشر رسیده است :

  2. مقاله (اهمیت و منزلت علوم طبی در احکام و قوانین اسلامی ).

  3. مقاله (تبعیض و تعصب از دیدگاه اسلام ).

  4. مقاله (عظمت قلم و اهمیت نوشتن ).

  5. مقاله (اضرار و اقسام مواد مخدر).

  6. مقاله ( دلایل حرمت مواد مخدر ).

  7. مقاله (ربا از دیدگاه اسلام ).

  8. مقاله ( فساد اداری و پیامد های آن ).

  9. مقاله ( اهمیت و مسائل روزه رمضان مبارک ).

  10. مقاله ( حقوق اطفال ).

  11. مقاله (ممنوعیت قاچاق انسان از منظر اسلام) .

  12. مقاله ( اضرار و پیامد های سو‌ء قاچاق انسان ) .

  13. مقاله (نقش خدیجة الکبری در گسترش دعوت اسلامی ) .

  14. مقاله ( اضرار و پیامد های بد زبانی ) .

  15. مقاله ( خصایص و ویژیگی های مدیریت موفق ) .

  16. مقاله ( اخوت اسلامی و راهکار های تحکیم آن ) .

  17. مقاله (فساد اداری) .

3- در بخش ترجمه:

  • کتاب خطبه های جمعه از دری به زبان پشتو.

  • کتاب رهنمای ایراد خطبه برای خطباء و امامان مساجد از زبان عربی به زبان دری .

  • ترجمه  کتاب (د امامانو او خطیبانو د خطبو لارشود) از زبان عربی به زبان پښتو.

  • قرارداد های عقد شده در بعثه حج مکه مکرمه و مدینه منوره در سال 1395.

  • کتاب الطریق الی الجنة تحت عنوان ( راه به سوی جنت ) .

4- بازنگری و ابراز نظر :

  • مطالعه و ارایه نظر در مورد تفاهمنامه چند جانبه بمنظور تطبیق قانون رسیدگی به تخلفات اطفال، میان وزارت خانه ها و ادارات مستقل.

  • ابراز نظر در مورد تفاهمنامه دو جانبه ی همکاری میان وزارت ارشاد، حج واوقاف و موسسه امداد و انکشاف سریع.

  • ابراز نظر در مورد تفاهمنامه همکاری میان وزارت ارشاد، حج واوقاف و موسسات فعال در مبارزه علیه قاچاق انسان و قاچاق مهاجرین.

  • ابراز نظر در مورد تفاهمنامه همکاری میان وزارت ارشاد، حج واوقاف و موسسه صداقت.

  • ابراز نظر موسسه فضیلت.

  • ابراز نظر پیرامون رهنمود آموزشی مبارزه علیه قاچاق انسان.

  • تصیح و بازنگری کتاب ارسالی تحت عنوان ادیان شناسی تطبیقی .

  • تصیح کتاب معلومات قرآنی .

  • تصحیح و بازنگری رساله ( درس های برگزیده شده تربیتی از سیرت نبوی (صلی الله علیه وسلم) برای جوانان) .

5- تدویر سیمینارها:

  • برگزاری مسابقه امتحان سیرت النبی (صلی الله علیه وسلم) در مسجد هراتی ها واقع شهرنو، کابل.

  • برگزاری مسابقه بهترین مقالات پیرامون موضوعات سیرت النبی (صلی الله علیه وسلم) .

  • اشتراک در سیمینار علمی "راه های جلوگیری از تجارت، کشت و استعمال مواد مخدر" در ریاست محترم اکادمی علوم افغانستان.

  • اشتراک مستمر و دوامدار نماینده این ریاست در کمیسیون عالی مبارزه علیه قاچاق انسان و قاچاق مهاجران و کمیته تخنیکی این کمیسیون.

  • توزیع (1700) بنر ها و منول های تبلیغاتی برای علماء، غرض اگاهی عامه از پیامد های بد قاچاق انسان و قاچاق مهاجران.

  • اشتراک نماینده اینریاست در جلسه های کمیته ملی (امراض زونوتیک)به نمایندگی از وزارت ارشاد، حج واوقاف در وزارت صحت عامه.

  •  اشتراک و سهم گیری اعضای مسلکی این ریاست در سیمینار علمی ( تصوف اسلامی در وزارت محترم اطلاعات فرهنگ) .

  •  اشتراک اعضای مسلکی این ریاست در محفل حقوق زنان که از جانب نهاد "برابری صلح برای افغانستان" تدویر یافته بود.

  •  اشتراک در محفل مبارزه علیه بی سوادی در تالار کنفرانس های صدارت عظمی جمهوری اسلامی افغانستان.

  •  اشتراک اعضای علمی این ریاست در محفل بزرگداشت از میلاد با سعادت حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه وسلم) که در تالار قصر سلام خانه ارگ ریاست جمهوری تدویر یافته بود.

  • اشتراک در جلسه وقایه مرض تب خون دهنده (تب کانگو ) .

  • اشتراک در ورکشاپ ملی (ایجاد کمیته بین السکتوری برای حمایت و ترویج پروگرام تنظیم خانواده فاصله دهی میان ولادت ها در افغانستان)

  • اشتراک در جلسه بین الوزاری ( همکاری های بین السکتوری در راستای رسیدن به پوشش همگانی صحت در افغانستان ) .

  • اشتراک یکی از آمرین اینریاست منحیث نماینده وزارت ارشاد، حج واوقاف در کمیسیون های (منع آزار و اذیت زنان در ارگان های مختلف دولتی.

  • اشتراک فعال نماینده اینریاست در کمیته شناسایی و جمع آوری معتادین مواد مخدر.

  • اشتراک نماینده این ریاست در ورکشاپ سه روزه آموزشی منع خشونت علیه زنان از نظر شریعت و قوانین که در رستورانت سی دا برگزار گردیده بود.

  • اشتراک نماینده این ریاست در کمیسیون عالی منع خشونت علیه زنان به نیابت از مقام محترم وزارت.

  • اشتراک نماینده این ریاست در محفل بزرگی که در رابطه با مبارزه علیه بی سوادی تدویر یافته بود.

  • سهمگیری فعال در نشست علمی تحقیقی پیرامون امام ابو حنیفه (رح) در تالار شورای وزیران قصر مرمرین.

 

6- ارتقای ظرفیت :

  • تدویر ورکشاپ علمی وتحقیقی جهت ارتقای ظرفیت کارمندان مربوط در بخش های مسلکی و اداری.

  • تدویر ورکشاپ غرض ارتقای ظرفیت کارمندان دربخش کمپیوترودیزاین کتب.

  • تدویر ورکشاپ غرض ارتقای ظرفیت کارمندان مسلکی این ریاست در امر تصحیح و بازنگری آثار علمی.

  • برقراری و تأمین ارتباطات مستمر با مراکز مطالعاتی و تحقیقی تدقیقاتی و کتابخانه ها.

7- سایر فعالیت ها:

  •  تهیه و تحریر (110) سؤال و جواب پیرامون سیرت و اخلاق پیامبر اسلام (صلی الله علیه وسلم) غرض استفاده در مسابقه سیرت النبی (صلی الله علیه وسلم) .

  • اشتراک در مجالس و کنفرانس ها و مناسبات مختلف دینی، علمی،  در سطح ملی و بین المللی .

  •  اشتراک و سهم گیری در محافل و جلسات مختلف ، در رابطه به حفظ محیط زیست، جلوگیری از استعمال، کشت و تجارت مواد مخدر، منع خشونت علیه زنان، مبارزه با فساد اداری و قاچاق انسان،  اسلام و صحت.

  • حضور مداوم کارشناسان مسلکی این ریاست در جلسات تلویزیونی کشور غرض اگاهی عامه از موضوعات داغ روز.

8- همکاری و تشریک مساعی با ادارات ذیربط:

  •  سهم گیری فعال و متداوم، در پروسه دینی و ملی حج بیت الله شریف در داخل و خارج از کشور.

  • تهیه وساختار جدول مستند سازی  املاک وقفی .

  •  سهم گیری فعال در کمیته ملی تهیه تفاهم نامه مبارزه با امراض (زونوز) در وزارت محترم صحت عامه.

  •  سهم گیری در ورکشاپ مشورتی کمیته تنظیم خانواده در وزارت محترم صحت عامه.

  •  سهم گیری فعال در کمیته عالی آگاهی دهی و مبارزه  با قاچاق انسان در وزرات محترم عدلیه.

  •  سهم گیری فعال در جلسات و سیمینار های وزرات امور زنان و سایر نهاد های حقوقی، علمی و اجتماعی به نمایندگی از وزرات ارشاد، حج و اوقاف.

  •  سهم گیری فعال در سیمینارعلمی  اهمیت سواد راجع به رفع خشونت علیه زنان در جامعه که در مقر وزارت محترم امور زنان تدویر یافت.

  • اشتراک و سهم گیری در کمیته ملی حمایت از تغذی با شیر مادر در وزارت محترم صحت عامه.

  • اشتراک وهمکاری همه جانبه در طرح و تهیه ی برنامه های مختلف که از طرف وزارت های محترم صحت عامه، امور زنان ، عدلیه و سایر ادارات و نهاد های ملی و بین المللی .

  • حضور فعال یک تن از کارمندان مسلکی این ریاست به نمایندگی از وزارت ارشاد، حج واوقاف در کمیسیون منع آزار و اذیت زنان.

بودجه:

در انجام فعالیت های علمی و تحقیقی و تدقیقی ریاست تدقیق و مطالعات علوم اسلامی از بودجه عادی وزارت ارشاد، حج و اوقاف صورت گرفته است.